Der vint, vos iz geven in kas

עס +צאחג,; אמזתז אע66019 .ע ,סא
תתטדא,ע2ענ1}ז 9 'אעבתפ/ז681 מפזססזצ

צתצ1}1888 מפֿ1תמנצ /161184ם 26ת2ע9?1218 אעצעדפ
00 .סא

אן אעעםג),/1 65 ,181ע אועםע
פג/ 2

יע
4 ט

44 506ץס1שו

6 }ס 0ס00116011 01ו118116'זסט 1116 נוזסהן 5סנזזסס 41416 1/118 {ס 1911101זס 1116
צא ‏ אזסץ טסאג ,01 ז186868 160019/0 זסן 18111116 טס שדע

0

2

א ונאת) 8608 מפופסנצ,41,א41160א

פ5דזדעפטע1,8559861א , 51 111 ג,

אט דאעס צססם תמפנסטפנצ 41 א10דע, א
פדדעפט4-4 ,59 1א , 1דפ עט 1ד דע

60 881124מ19110פסנצ | 250-4900 413

)תע0ס. מע ויאע6אצ0ס80מגפ1נסמ1צ. ציעלעץ

עתד תסע ספאזספתאש? עס ןא,זא
צתע4א תמ1ן1 תפ1וממנצ }ג,;11טסו1ם סתע8 ןעפ אק צ4ע1פ

;צם פעפונצסעע ,לע

4 1 01960ט) .ם 1006 1

1 1זט06ץט) 106 67 4716/
/ד111זזם1 11811ט711ב) זזוסנוזש6פ 1116
101111601101 1 ז111/50//10 .ם חזחטזסם הוח 100016
8160 208
06 +ז6ט10
1ס1011110011 16/3008 151911160118
0561 .כן /161

1010111115/6 800 614 5001
101111601101 679ט0111/'ש 160116116 8114 /רזזהבן
2 עס פמתאטזםץ סא פּמתעמזאתזא זא
ז6116) 000 310615/1 8 1101

{ססתץפ 1201010021 8 68000/4.18קן 201060 עס ,6טחט 6װ00/66 סת 1
זסז1 002068 תסתק010ס עטס ע10 תסחהז1קפת1 סת 1 . ש016811014 100150 04
.151261 ,0ז16:05216 }0 1ת11202 600161/' 2084 0ס1סת 406 שט 4692 8

1285 /?זסקןסענק 4611606021ת1 סת8 +12עץעקסס 106 16506048 /6016-) 8008 ת310015 21ת14210 סת 1
תזגמנסס ססטק סח} ת1 /6ח614 18 4106 415 ,1606טשסתא עטס 04 0684 106 10 .פאססט ;טס תז
-1460414160 06 גס ז106ס0 124עץעקסס +תסעזטס סת חס1תטצ 104 אעסטץ תגםקזס תג 15 +1 עס
-- 0068 סתטז ששסחא טסץ 14 עס - צעסטצ 4018 0 +18צץקסס 6ע2061 תג 0(סת טסץ 1
.18061ט0ץ8ע01981121110 21 11גתזס צט עס ,153א 413-256-4900 24 סתסתק עט 5ט 024204ס 16256קן

אי
ול (40 )) שב
4,260 6

3

משה קולבאַק,

דער ווינט, װאָס איז
געווען אין כּעס.

אַרויסג צגעבן דורך
דער צענטראַלער שוריאָרגאַניזאַציע
ווילגע.

זעצעריי פון דער צענטראַלער סוליאָרגאַניזאַציע
יוילנע, (102.

דרוקעריי ב. צײנסאָן און קאָמפֿי, װילנע, כראָקער 15.

צַ מתנה די קינדעד פון דינעזאָן.

קינדעחהיים אין זדילנע,

צױבענונג---ז. מאור,

דער אַלטער װינס האָט זיך מיד אַרומגעשלעפּט אי
בּער די פאַרשנײטע פעלדער, ער איז אויסגעװען אין אַטולע
שטעט און דערפער, און אין ערגעץ האָט ער ניס גערוט.
ער איז אַרומגעקראָכן איבּער די אַלע דעכער, האָט געקלאַפּט
מיט די לאַנגע, קאַלטע פינגער אין די שױבּן און געפייפט
אין די קוימענס.

פּלוצלונג איז געװאָרן אין די שטעט אַן אָדליגע. דער
װינט האָט קוים בּאַװיזן אַרױסצוקריכן פון אַ קוימען, ואו

| ער איז גראָד דעמאָלט געלעגן און געזונגען, און איז קוים

מימן לעבּן אַנטלאָפן אין די פעלדער.
איז דער הימל, און דעו װינט גײט אַזױי אָרום אַ פאַרמאַ,

טערטער און זוכט אַן אָרט װואו זיך אָפצורוען. דערזעט ער
דאָרטן װייט, װאו דער היטל גײט זיך צונויף מיטן פעלך,

=- 8 ==

"-

שטייט אַ דעמבּ. טראַכט זיך דער װינט: ,אונטערן דעמבּ װעל
איך זיך לייגן אָפּרוען". האָט ער זיך קױם דערשלעפט צו
יענעם אָרט און אַזױ אָן כּוחות איז ער אַנידערגעפאַלן אונ.
טערן דעמבּ.

ליגט ער אזוי, דער װינט. ס'פאַרמאַכן זיך אים ד'
אויגן פון מידיקייט, און אָט-אָט האַלט ער שוין בּיים אײן.
שלאָפּן. דערהערט ער פּלוצלונג, װי דער דעמבּ טוט אַזאָג
עפּעס מיט אַזאַ גראָבּער שטימע אין דער װעלט אַרײן

-- װאָס פאַר אַ חָכֶם האָט זיך עס דאָרטן אַנידער.
געלייגט? עס שטעכט מיר אַזױ אויך פון קעלט אין די שפּיץ
װאָרצלען!

זאָגט אים דער װינט:

--- זי ניט אַזױ שלעכט, טײערער דעמבּ! איך בִּין
אַן אַלטער װינט, אַגײער. היינטיקס יאָר האָכּ איך געװאָלט
ווינטערן אין די שטעט, איז פּלוצלונג געװאָרן אַן אָדליגע,
האָט מיר דאָרטן אַזױ פאַרכאַפט דער אָטעם, אַז איך בִּין
קויט אַנטלאָפן אין די פעלדער.

ענטפערט אים דער דעמבּ אַבּיסל שוין װייכער:

--- טייערער װינט! ס'איז מיר איצטער זייער ניט גוס
אויפן האַרצן, גראָד צו װינטער צו בין איך געבּליבּן אַנאַי

= אי

קעטער, אָן אַשום ג אט אויף די צװייגן און װען איך זאָל
ניט היטן די װאָרצלען אין דער ערד, װער װײס, צי
װעל איך נאָך קענען אָפּלעבּן אין פרילינג, גײ בּעסער, טיי.
ערער, צו אַ ביסעלע װײטער. דאָרטן ליגט בַּיים וועג אַ שטיין,
װעסטו. זיך אויף איט צווענן אַפּרוען,

הייבּט זיך אויף דער אַלסער װוינט און גייט צום שטיין.

גייט ער, גייט ער, ערשט ער דערזעט, װי עס ליגט
בּיים זייט פון װעג דער שטיין--אַ גרויסער און אַ שטומער.
האָט ער זיך אויף אים צוגעזעצט, אַרײנגעלײגט די הענט
אַן אַרבּל אין אַן אַרבּל און געװאָלט שוין איינדרעמלען.
האָט דער שטיין דערפילט, אז עמיצער זיצט בַּיי אים איי:;
פּלײצע, דערלאנגט ער א ירום װי פון אונטער דער נאי

--- װער איז דאָרטן?

ענטפערט אים דער ווינט:

-- איך.

פרעגט דעױ שטיין:

--- װער איז דער .איך!*

ענטפערט אים דער װינט:

-- דאָס בּין איך, +ן אלטער װינט, אַ גײער. היינטיקס
יאָר האָס איך געװאָלט װינטערן אין די שטעט, אי פּלוצ-

לונג געװאָרן אַן אָדליגט, הטט מיר דאָרכן פארכ-פט דער
אָטעם אווי, אַז איך בּין אַנטלאָפן אין די פעלדער, האָבּ
איך געװאָלט זיך לייגן אָפּרוען אונטערן דעמבּ, האָט דער
דעמבּ געזאָגט, אַז איך דריק אים צופיל אויף די װאָרצלען
און זיינע װאָרצלען זיינען אים טייער װי דאָס לעבּן..

--- װאַרצלען, ‏ שמזיזנלליו.

דער שטיין זיז דאָך 8 גרויסער שלעכטס, האָט ער אים
איבּערגעהאקט אי:מיטן,--,אַז מע װיל זיך אויף עמיצן אַרױם.
זעצן, דארף מלן פרעגן, ניט מע װארפט זיך אַרױף סֹתַּם
אַזױי.,, ס'איז מיר אַזױ אויך קאלט און טריקן אינעװײניק, אַז
איך װעל בויר מכתּטא צעפלאצט װערן גייט ער נאָך און
װאַרפט זיך ארויף: ג הערט, װאָס אַן אלטער גייער קאָן?"י

דער שטיין המָט פיינט געהאט אֶלעמען, װאָס קאָנעו
גיין און דער װינט האָט עס ניט געװאוסט.

װאָס זאָל דער װינט טאָן? גייט ער װײטער.. דער
װײל איז געװאָרן פאַרנאַכט. די זון אין פאַרגאַנגען אין
מערב.זייט האָט זיך עפּעס אוגײַצינדי, אַזִוױ װי אַ גרױסע
שרָפה. דער ווייסער שניי אין ראָז געװאָרן און גרײיפעלאך
שניי װײיסינקע, ראָזינקע, בּלויאינקע האָבּן געפינקלט איף
אַלע פעלדער.

גייט זיך דער ווינט אַזױ מיטן װועג, אַװדאַי אַ שְׁעה צייט,
און קיין כּוח האָט ער שוין ניט. דערזעט ער, עס שטייט
אַגרוױסע קרעסשמע מיט אַגרויסן, רויטן גאַניק, איז אים
ליכטיק געװאָרן אין די אױגן; אָבּער אַװעקזעצן זיך ניט
געפרעגטערהייט אייפן גאַניק האָט ער שוין מורא. טראַכט
ער זיך: , איך װעל אַ פרעג טאָן בּיים קרעטשמער, צי איך
מעג זיך אָפּרוען בּיי אים אויפן גאניק", גייט ער צוֹ צום
טיר און קלאַפט אָן;

--- באַלעבּאָס! -

ענטפערט אים קיינער ניט, הייבּט ער זיך שוין אָן
בּעטן מיט אַ װינענדיקן קול:

-- בּאַלעבּאָס!

דאָס מאָל האָט מען אים אויך ניט געענטפערט. דער
קרעטשמער איז געלעגן אויפן אויוון און געשלאָפן. צום מאַרק
אין שטאָט פאָרן דאָך די פּױערים ממָנטיק, און דאָס איז גע.
ווען דינטטיק, האָט זיך דער קרעטשמער בּאַטראַכט:--װי.
בּאַלד, אַז קיין דורכפאָרער זיינען סיי װי סי דינסטיק ניטאָ,
װעל איך זיך גאָר לייגן אויטן אויװן שלאָפֿן,

עפנט אױף דער װינט פּאַמעלינקעס די טיר, שטעקט
דעם קאָפּ אין שטוב אַרײן, ער װיל אַ קוק טאָן, װאָט איז דאָרטן.

דערװוייל האָט דעם קיעטשמער גענומען בּלאָון אַ
קאַלטער װיגט אונטערן קאָלנער, איז ער אַראָפּגעשפּרונגען
אויסער זיך פון אויוון מיט אַ געשריי:

-- אִי, וי צו מיר ניט, א צוק-װינט! די טיר איז אפן !

דער װינט האָט קוים ארויסגעכאפט דעם קאָײ פון צוישן
טיר, ער האט גענומען לויפן אָן אי אַטעם מיטן װעג אן
הינטער זיך הערט ער װי דער קרטשמער שרייט און שילט
זיך.

איז דער יינט אין דֶּעס געװאָרן זיויף דער ואיצער
וועלט. קיינער לײַזט אים זיך ניט אויסרועי, בֹּעֶת עס איז
אים שלעכט. ער האָט זיך אָװעקגעשטעלט, אַזױ װי אגיבּיר'
אין מיטן פעלד, ער האָט פארקאשערט די אײבּל, אָנגעגירט
די לענדן און גענומען פאר צרות בּלאָזץ מיט אלע כוחוֹת
דער שניי האָט זיך אויפגעהױיבּן פין דער ערד און אי װי
זילכּערנע מעל, אַנגעהױבּן זיך שיטן צוריק אויף דער צרו..
1 דער װינט האָט אַלץ געבּלאָזן מיט אלע כוחות. נאָכ.
דעם האָט ער אָנגעהױבּן פייפן, בּלאָזן און פייפן, פייפן אין
בּלאַזן, און עס איז געװאָרן אַ זאַװערוכע און עס איז געװנרן
אַ דרייעניש, און אַ פייפעניש, און אַ שרייעניש; און דער שניי
האָט זיך גענומען דריין ציי ""רסו און אזי װי װײסע /

=- 160 --

3

אי א
הע

0
=

4
5
=
א

.48

האניילכיר ‏ װאלטו ארומגץהלייגן אין דער לופטן. און די
װינט האָט אָיגעהײבּן װיינען. האַט ער געװויינט ‏ װי א קליין
קינד, אָן או אויפהער, נאָכדעם האָט ער גענוכעו װאָיען אזיי
װי א הונט, און גצװאַיעט, און גײללמן מיט שני, און גי
שריייי, אוי טס איז געװאָרן פיננטעה, מער ניט די װײַסץ
עניעל-- האָכּן זיך נעזען. און די װײסע שנייעלאך האָבּן
זי גקשאָטו אין דער פינסטצר, געטאָטן זיך פון הימל אויף
דער ערד אין פון דער ערד צום היטל. און דער װיגט האָט
אָנגעהױיבּן מיאאיקען, װײנען, מיאאוקען און ויינען, אַזױ װי
קעץ װײינען בּיינאַכט אינדערפינסטער. און עס איז געװאָרך

זי
|;

אַ גרויסע זאַװערוכע. דער װיגט האָט פּאַרשאָטן אַלע װעגן
ידי פורמאַנעס, װאָס זיינען געפאָרן אין װעג, האָבּן אָפּגצי
שטעלט זײיערּע פערד. מע זעט ניט, װאיהין צו פאָרן. שטיי.
ענדיק בּיי זייערע װעגענער סחורה, היבּן זי אונטעויגע.
שפּרונגעןן געקלאַפט מיט די הענט אונטער די פּאַכװעס און
געוואונדערט זיך: |

--- סאַד אַ שטורעמווינטן

--- סאַר אַ װויכער!

-- קיינמאָל האָט נאָך ניט געטראָפן אַזאַ זאַװערוכע!

ארום די דערפער און אָרום די שטעטלוך האָבּן זיך
אָנגעשאָטן בּערג פון שניי. הינט זיינלן געשטאנען בי זי
ערע נקרעס װיט אויסגעצויגענע העלזער און געװאָיעט. אי
מעטום האָט מען פאַרמאכט די לאַדנס, פאַרריגלט גוט די
טירן, נאָר דער װינט האָט געקלאַפּט אין די אולאַקעס פון
די טירן, ער האָט זיך אַעקגעשטעלט בּיי די קימענס און
געװײינט אַזױ, אַז די גענצע װצַלט זאָל הערן. מען האָט ניט
געקאָנט איינשלאָפן אױף די געלעגערס און אַפילו גרויסע
מענטשן האָבּן ניט געוואוסט װאָס צו טאָן.

= ען +-

און אין ערגעץ אַ קליין אָרים שטיבּעלע, װאָס איז גע.
שטאַנען בּיים עץ שטאָט, האָט געװאוינט אַן אָרימע פרױ
מיט צװויי קינדערלאַך. דער װינט האָט פאַרשאָטן מיט שנײ
דאָס גאַנצע שטיבּעלע. די קינדערלאַך האָבּן זיך געטוליעט צו'
זייער מוטער: זי האָבּן זיך געשראָקן פארן װינט. די מאַמע
האָט זי געגלעט איבּער די קעפּעלאָך און געװאָלט אַיינשלע.
פערן, עס האָט אָבּער געקלאַפּט דער װינט אין די פענסטער
און ניט געלאָזן שלאָפן.

--- מאַמע, גי בּעט בּיים װינט, ער זאָל ניט קלאַפּן
אַזױ אין די פענסטער! |

דער װינט איו געשטאַנען הינטערן װאַנט ער האָט.
געהערט װאָס די קינדערלאַך פאָדערן פון זייער מאַמען, עס
האָט אים פאַרקלעמט דאָס האַוץ, דער גוטער װינט איז
אָבּער געװען אין כעס אויף דער װעלט.

--- מאַמע, גי בּעט ציים װינט, ער זאָל ניט װײנען
אַזױ אין קוימטן. יי

דער װינט האָט זיך נאָך מער צעװיינט. עס האָט אים
װיי געטאָן, װאָס ער לעבט אָפּ זיין גאַנצן לענן, אַזױ װי אַ.
הינט נאָר אין דרויסן, צון קליינע קינדערלאַן שרעקן ױך:
פּאַר איס,

-=

--- 14

-- מאײט גײ בּעט בּים װינט. ער זאָל אויסהערן צו
זיין אין כּעס.

די מאַמע האָט אויף גיך אָנגעטאָן רי פאטשילץ, זי
האט אויפגעעפנט די טיר פון הירהית: עס אין פינסטער.
האָט זי זיך אַװעקגעשטעלט אויפן שװעל אין געזאָגט אין
דער פינסטערניש:

-- װוינט, װוינט, הער אויף צו זיין אין כעס! -

האָט איר דער װינט ניט געהערס. ער האָט זיך נאָך
מער צעבייזערט און אַ שאָט געגעבּן דער כאמען אין פּנים
אַרײן אַ פולן הויפן שניי. האָט די מאַמע אָפּגעװישט דעם
שניי פון פּנים און געזאָגט צום װינט אַ צװײטן מאָל:

.-- װינט, גוטגר װינט, בּאַטראַכט דיך װאָט דו טוסט!

האָט איר דער װינט דאָס מאָל אויך ניט געהערס,
נאָר אין פּנים האָט עֶר שוין מיט שניי ניט געשאָטן
| האָט די מאַמע זיך דעמאָלט געװענדעט צום װוינט מיט
טרערן אין די אויגן:

--- װיגט, טייערער װינט, טו צוליבּ די קליינע קוגי
דערלאך װעגן!

איז דער װינט בּאַלד שטילער געװאָרן. דער שניי האָט
בּיסלאַכװײז אויפגעהערט צו שיטן. חינטער די ראָגן פון די
שטיבער האָט זיך נאָך געהערט א פאַרשטיקטעי געװיין,

-- 14 --

נאָר אַלץ שטיל און שטילער, בּין ער האָט אינגאַנצן אױים2
געהערט.
דער װינט האָט זיך איבּערגעבּעטן.

אינדערפרי האָבּן יינגלאַך פַראָפּגערוקט די היטלען בּיז
איבּער די אויערן, האָנן אָנגעטאָן גרויס הצנטשקעס, געי
נומען רידלען אין די הענט און אָפּגעקערט דעם שניי, װאָס
האָט פאַרשאָטן אַלע טירן.

ויגא א וי אנ =

זי שי

(005616ע2 סאזסוחששמסץען
/(4801280ז60 (6ח/6601/8 !}
.16ח11/ט יש (5240106
אַ דרע ס:;
, "ץ/0968 חוסם, מחן.ס/וסק
00 פא 8ס: סק מאםעץ;זאפ
4ס2 ואש